Op. Dr. Egemen Koyuncu
Menopoz

Menopoz ve andropoz arasındaki fark

24 Mart 2026
Menopoz ve andropoz arasındaki fark

Menopoz zamanlaması doğum yapmamızı sınırlayan bir süreç olması ile tek başına ilişkilendirilirse kadına büyük haksızlık olur. Doğurganlığın ötesindeki gerçek hücrelerin hormonal beslenmesinin durması ve hücresel yaşlanmanın başlamasını ifade eder. Elbette iyi bir yaşam sürmek ve çevresel olumsuz etkenlerden korunmaya gayret etmek yaşamımızın geri kalanını daha iyi geçirmemizi sağlar.

Erkekle kadın arasındaki fark testis yaşlanmasının daha geç olması ve çok daha uzun süre devam eden testosteron hormonunun erkek bedeni üzerindeki orkestra şefi etkisini uzun yıllar sürdürebilmesidir. Elbette bebek sahibi olma olasılığı uzun yıllar devam edecektir. Burada önemli olan iyi yaşam konusunda özenli yaşayan erkeklerin andropozun geç oluşu ile daha güçlü ve sağlıklı kalabilme olasılığının yüksek olduğu gerçeğidir.

*Erkeklerde normal yaşamda kalp krizi riski kadınlara göre iki kat olarak belirlenmiştir. Menopozla beraber kalp damar hastalıkları eşitlenir ve kadınların riski erkeklere eşdeğer hale gelir. Östrojenin damar koruyucu etkisini en çok burada görüyoruz.

*80 yaşta kadınlarda %42 olarak belirlenen Alzheimer riski de östrojen eksikliği ile kısmen eşleştirilebilir(genetik meyil ve beyni besleyen damarlarda oluşan plaklar, kadında daha sık görülen depresyon gibi faktörler de burada etkilidir).

*Kadında kas kaybı menopozla beraber hızlanır ve erkekte korunan kas yoğunluğu mitokondri üzerinden üretilen ATP yani hücrelerin enerji kaynağını eksiltir.

*Cinselliğin hormonlarımızla mutlak ilişkisi menopozla gelen vaginal kuruluk, ağrılı cinsellik ve libido kaybı, gideren küçülen erektil organımız olan klitoris nedeniyle kadın cinselliğini olumsuz etkiler, oysa erkekte devam eden testosteron hormonu erkek cinselliğini uzun süre canlı tutar.

*Metabolik sendrom olarak adlandırdığımız; karın çevresinde genişleme yani batın içi yağlanma ya da kolay kilo alımı, kötü kolesterol olan LDL yükselişi, İyi kolesterol olan HDL azalışı, kötü kan yağı olarak trigliserid yükselişi, insülin direnci ve hipertansiyon menopozla ve mutlaka yaşam biçimindeki olumsuz ye da yetersiz alışkanlıklarımızla beraber menopozla artar. Burada ailede var olan metabolik hastalıkların yükü de mutlak etkilidir.

*Östrojenin azalışı ve sonra tükenişi ile gelen kollajen ve elastin kaybı ciltte erken yaşlanmayı başlatır. Kas kaybı vücudun her yerinde yılda %1.5-3 civarında gerçekleşir. Menopozla beraber erkeklere göre daha erken gelen estetik kaygılar da kadını yoran bir faktördür.

 

*Elbette en önemli mesele menopoza ait ateş basması, terlemeler, uyku sorunları, kaygı düzeyinin artışı, artan tahammülsüzlük ve öfke hali, motivasyonel güçlükler, unutkanlık, öğrenme güçlükleri gibi beyin sisi hali,  vagina ve idrar yolu kurulukları, eklem ağrıları, donuk omuz, baş ağrısı, baş dönmesi, artan kilo ve cilt yıpranması ile gelen beden imajı sorunları, kalp damar hastalıkları, osteoporoz ve bilişsel sorunların artışı kadını devam eden uzun yaşamda daha zor durumda bırakacaktır.

Doğanın bize getirdiği bu gerçeği çözemeyeceğimize göre bunca olumsuz cümleden sonra gelelim nasıl çözüme gideceğiz, neler yapabiliriz sorusunun yanıtına) Önce yaşam biçimi değişiklikleri üzerinden sıkı bir çalışma yapacağız:

*Sağlıklı beslenme ve sindirim

*Düzenli bir egzersiz programı(kas çalışmadan olmaz)

*Erken ve derin uykunun sağlanması

*Sağlıklı bir sosyalleşme

*Stress yönetimi için elimizden geleni yapmak

*Alışkanlıkların yönetimi(sigara,alkol,madde ve şekerden kaçınmak)

Ve elbette sağlık koşullarımız izin veriyorsa menopozun en başından itibaren fırsat penceresini kaçırmadan bioeşdeğer hormon replasman tedavisi başlamak en önemli özüm yolumuzdır. Hormon kullanmak istemeyen ya da sağlık sorunları nedeniyle veremediğimiz kadınlarda hormon dışı seçenekler arasında bitkisel hormonlar, ateş basması ve terlemeler için ilaç seçenekleri, adaptojenler, iyi bir besin desteği düzeni sağlığın uzun süreli olumlu yönetimini düzenler. Meme, rahim kanseri ve bazı yumurtalık kanserleri, ender de olsa östrojen reseptörleri pozitif olabilen akciğer veya karaciğer kanseri, lenfoma, lösemi, glioma, meningioma gibi kanserlerde hormonal seçeneklerin hepsinden uzak tedavilerin düzenlenmesi mümkündür.

    Soruna uzak, çözüme yakın bir yaşam mümkündür. Yeter ki önce kendi bedenimizi, zihnimizi ve ruhumuzu doğru okuyalım ve iyi bir yaşam sürme kararlılığı içinde olalım.

Hep aynı sözü tekrarlayacağım, biz kendi elimizden tutmazsak başlasının bizi kurtarmasını bekleyemeyiz, yaşamınızın kahramanı sizsiniz, her zaman…


En Son Blog Yazıları

Kadın sağlığı bir yolculuk; gençlikten menopoza, her adımda yanınızdayız.

Çünkü sağlık, her kadının en doğal hakkıdır.